Kancelaria Prawna w Inowrocławiu 

Profesjonalna obsługa prawna
klientów indywidualnych oraz podmiotów gospodarczych

Zmiany w prawie spadkowym. Ograniczenie odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.

Data publikacji: 
17/11/2015

Z dniem 18 października 2015 r. zaczęły obowiązywać znowelizowane przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Najistotniejsze zmiany dotyczą odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.

Dotychczas, aby uniknąć nieograniczonej odpowiedzialności za długi spadkowe, spadkobierca zobowiązany był do złożenia przed sądem lub notariuszem, w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania, oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza albo oświadczenia o odrzuceniu spadku. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie, był z nielicznymi wyjątkami, jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku.

Obecnie, oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nadal może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Jednakże, brak oświadczenia spadkobiercy w ustawowym terminie, jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a nie jak dotychczas, z prostym przyjęciem spadku. W praktyce, zmiana skutkować będzie ochroną spadkobierców, którzy w ustawowym terminie nie złożą przed sądem lub notariuszem żadnego oświadczenia.

Przed nowelizacją osoby, które wobec niewiedzy o pozostawieniu przez spadkobiercę długów, nie złożyły w ustawowym terminie żadnego oświadczenia, z mocy prawa nabywały spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe. Skutkowało to koniecznością przeprowadzania skomplikowanego postępowania sądowego, mającego na celu uchylenie się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezłożenia w ustawowym terminie stosownego oświadczenia.

W nowym stanie prawnym, brak oświadczenia spadkobiercy w ustawowym terminie, skutkować będzie ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpadanie, jeżeli spadkobierca podstępnie pominie w wykazie inwentarza lub podstępnie nie poda do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględni w wykazie inwentarza lub podstępnie poda do spisu inwentarza nieistniejące długi.

Najprościej rzecz ujmując, ustalona w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza wartość aktywów spadkowych, limitować będzie odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe. Zakładając, że spadkodawca pozostawił spadek o wartości 10.000 zł., odpowiedzialność za długi spadkowe dla spadkobiercy, który w ustawowym terminie sześciu miesięcy nie złoży żadnego oświadczenia, będzie się ograniczać do kwoty 10.000 zł. Jeżeli spadkobierca, w ustawowym terminie sześciu miesięcy złoży przed sądem lub notariuszem oświadczenie o prostym przyjęciu spadku, będzie odpowiadał za długi spadkowe do ich nieograniczonej wysokości, zatem także ponad kwotę 10.0000 zł.

Natomiast spadkobierca, który w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania, złoży przed sądem lub notariuszem oświadczenie o odrzuceniu spadku, nie nabędzie spadku o wartości 10.000 zł., ale także nie będzie odpowiadał za długi spadkowe.

Zmiany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nie dotyczą spadków otwartych przed dniem 18 października 2015 r.

Podstawa prawna: art. 1015 i art. 1031 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Kancelaria Adwokacka
Adwokat Agnieszka Szydłowska

ul. Solankowa 5 lok. 5A
88-100 Inowrocław